فرهنگ مرند

 عالم جلیل القدر آیت‏اللَّه "شیخ علی مرندی"

آیت‏اللَّه شیخ علی مرندی در سال 1287 ش (1326 ق) در شهرستان مرند به دنیا آمد و مقدمات علوم را در همان شهر به پایان برد. وی در سال 1314 برای فراگیری سطوح بالای علمی راهی نجف اشرف گردید به درجه رفیع اجتهاد دست یافت. ، او فردی پرهیزگار، عابد، متین، خوش‏اخلاق، متواضع، خوش قلب و پاك نفس بود و به مظاهر فریبنده زندگی دلبستگی نداشت. آیت‏اللَّه مرندی در طول حیات پربار علمی خویش آثار متعدد با ارزشی تالیف كرد كه شرح تبصرة المتعلمین علامه حلی در یازده جلد، هدایة المؤمنین، حاشیه بر مكاسب و تقریرات درس شیخ الشریعه اصفهانی از آن جمله‏اند. این فقیه جلیل در مرند از شأن و اعتبار و احترام فوق‏العاده‏ای برخوردار بود و برخی از مردم خطه آذربایجان در مسائل علمی به ایشان مراجعه می‏نمودند. آیت‏اللَّه مرندی سرانجام در اوایل فروردین 1339 ش برابر با 14 جمادی‏الثانی 1379 ق در 53 سالگی جان به جان آفرین تسلیم كرد و در قبرستان وادی‏السلام نجف اشرف به خاك سپرده شد.

 میرزا علی اکبر مرندی «عارف ناشناخته»

فقيه وعارف بزرگ  آيت الله علي اكبر مرندي در سال1314 ق در يك خانواده علمي در شهرستان مرند  به دنيا آمد ،ايشان پس از آغاز  تحصيل وگذراندن دروس  مقدماتي در زادگاه خويش عازم تبريز وسپس نجف اشرف شد . ومراحل عالي را  سپري كرد مرحوم مرندي  به مدت ده سال  به همراه دوست صميمي وهم حجره اي خويش علامه طباطبائي از محضر آيت اله  سيد حسين كوه كمري  آيت الله باد كوبه اي ومرحوم آيت الله علي  قاضي طباطبائي بهره مند شد.آيت الله مرندي علاوه بر تسلط كامل برفقه اصول در تفسير وعرفان واحاديث اهل بيت  «ع»  نيز چيره دست بود  وبزرگان حوزه علميه قم ونجف مقام  علمي ايشان  را مي ستودند آن عالم رباني پس از  از يك قرن عمر بابركت سحرگاه روز سه شنبه 19 فروردين سال1373 ش  برابرباسال 1414ق .در حاليكه ذكر لا اله الا الله بر لب داشت ديده از جهان فروبست.

ملا مهر علي زنوزي ‹‹فدوي››

سراينده شعر پر ارزش‹‹ هاعلي بشرا كيف بشر›› ملا مهر علي آن عارف خدائي كه شاهكار شعري خود را در وصف شاهكار خلقت مولا علي‹ع› سروده كسي نيست جز يك مرد پاك دل از مرند كه سالها در مسجدي به نام خود ايشان نقش بسته  امام جماعت مسجد را برعهده داشتند، اين عارف بزرگ در سال1182هجري قمري در شهر زنوز از توابع مرند چشم به جهان گشود ودر 1262هجري قمري در تبريز چشم از جهان فروبست. ايشان به غير ازكسب مدارج فقهي بالاي اجتهاد وعلوم ديني اشعار كثيري نيز به تركي وفارسي وعربي از خود به يادگار گذاشته كه مشهورترين آنها قصيده‹‹ رائيه›› به زبان عربي در مدح مولا علي ‹ع› ميباشد.

 ولي مايه بسي تاسف مي باشد كه بعضي از مولفين ايشان را ملا مهرعلي خوئي مينامند. ويا حتي شهر زنوز را متعلق به شهر خوي ميدانند‹ البته به اشتباه›

منبع:نگاهي به تاريخ مرند

عثمان مرندي‌‹‹لعل شهباز قلندر››

به گفته ریچارد برتون درمیان اسامی عرفا و درویشان بزرگوار سند ، اسم حضرت لعل شهباز قلندر در راس قرار دارد. نام اصلی وی عثمان مرندی بود. ايشان در مرند متولد شده اند و نه تنها درویشی بلند مرتبه بلکه زبانشناسی ماهر ، جهانگرد ، شاعر و ادیبی برجسته نیز بود. سال وفات وی ۶۷۳ هجری مطابق با ۱۲۷۳ میلادی می باشد. او به اصول تصوف و درویشی به شدت عمل می کرد. حضرت لعل شهباز قلندر چون فرزندی نداشت ، شاگردان وی خلیفه وجانشین او بودند.

بن در سال ۵۶۱ هجری در سن ۱۱۲ سالگی فوت کرد. حرم لعل شهباز قلندر واقع در "سهون شریف" سند ، مرجع خلایق است. او غلامی شاه ولایت حضرت علی(ع) را برای خود موجب افتخار می دانست و در منقبت زیر ، اعتقاد و ارادت خود را نسبت به حضرت علی(ع) ابراز کرده است:مرقد لعل شهباز قلندر در شهر سیهون شریف از شهرستان دادو قرار دارد و قرنهاست که به برکت وجود او فضای آن دیار مملو از فریاد علی علی می باشد. امروز نیز اگر بدانجا سفر کنیم، از هر سو همین صدا را خواهیم شنید:

دمادم مست قلندر
علی مقام اول است
(برخلاف کج اندیشان امام علی (ع) در امر خلافت ، مقام اول است)

بر طبق نقل دیگری او در زمان حکومت خاندان غلامان بر سند ، در سال ۶۴۴هجری ، به شهر سهون شریف وارد شد.مخدوم زمان، حضرت لعل شهباز قلندر دارای مرتبه والایی بود و در اطراف و اکناف هم شهرت داشت. همیشه سرشار از عشق الهی بود و به اهلبیت(س) تمایل قلبی داشت. حرم لعل شهباز قلندر واقع در "سهون شریف"